Қай халықтың да болмасын дастарқаны, сол халықтың
түрмыс салтына, әдет-ғүрпына, тіршілік тынысына орай
қалыптасары белгілі. Ғасырлар бойы көшпелі түрмыс кеш-
кендіктен болар қазақ халқының тағамдары өзге жұрттан өзгеше. Оның дені: ет, сүт, қымыз, сары май, қүрт, ірімшік
секілді өңкей малдан алынатын өнім түрлері.
Кешегі қазан төңкерісінен кейін жаппай отырықшылыққа
айналған соң ғана қазақ дастарқанына нан, жеміс, әр түрлі
көкөніс, яғни өсімдік тағамдары ене бастаған. "Арпа, бидай ас екен, алтын, күміс тас екен" деген үғым да осы түста енсе керек. Өйткені қазақтардың әу баста еккенттыұ дақылдары да осы арпа, бидай, тары, күріш болған ғой. Рас қазақ үшін алма,қара қат, бүлдірген, шие, жидек, қыр алуалар бұрыннан таныс еді десек, өрік, мейіз, анар, алмүрт, қарабұрыш т. т. кейін келіп қосылған. Қауын, қарбыз, сәбіз, қызылша, өсімдік майлары да отырықшылық әкелген ас түрлері еді десек керек.