Етістік -Заттың қимылын сипаттайтын сөз табы етістік деп аталады.
Қазақ тіліндегі сөз таптарының ішіндегі ең күрделі және қарымы ең кең
грамматикалық категория.
Осы шақ сөйлеп тұрған сәтпен байланысты қимылдың, іс-әрекеттің болып
жатқанын, не дағдылы түрде болып тұратынын білдіреді. Мысалы, “келе
жатыр”, “оқып отыр”, “жел соғады”.
Осы шақтың 2 түрі бар:
1)Ауыспалы осы шақ.
2) Нақ осы шақ.
Ауыспалы осы шақ “-а”, “-е”, “-й” көсемше тұлғалы етістіктің жіктелуі
арқылы жасалады (“Мен жүземін, оқимын”. “Сен жүзесің, оқисың”. “Сіз
жүзесіз, оқисыз”. “Ол жүзеді, оқиды”). Немесе дағдылы түрде болып
тұратын құбылыстарды білдіреді: “жаңбыр жауады”, “құс ұшады”, “ит
үреді”. Бұл етістіктің осы не келер шақты білдіріп тұрғаны сөйлемнен
анықталады.
Нақ осы шақ қалып етістіктің (“жүр”, “жатыр”, “отыр”, “тұр”) тікелей
жіктелуі арқылы немесе негізгі етістіктерге осы қалып етістіктердің
тіркесіп, жіктеліп келуі арқылы жасалады (“Мен отырмын, жазып отырмын”.
“Сен отырсың, жазып отырсың”. “Сіз отырсыз, жазып отырсыз”. “Ол отыр,
жазып отыр”). Мұнда нақ осы шақтық мәнді қалып етістіктердің семантикасы
береді, сондықтан өзге түбір етістіктерден өзгеше тікелей жіктеледі.
Оның мәні қалып етістіктердің қазіргі тұлғалары түбір емес: “отыр” — “ол
турур”, “тұр” — “тұрұр”, “жүр” — “Жүрүр”, “жат” — “жатыр”, яғни болып
жатқан қимылды білдіретін “ур”, “ұр”, “үр”, “р” қосымшаларының
кірігуінен жасалған.